Zobacz więcej...

Zobacz więcej...

Posłaniec Zwycięskiej. Monografia bibliograficzna.
Praca Licencjacka obroniona w Akademii Pedagogicznej na kierunku "Informacja naukowa i bibliotekoznawstwo" w 2005 roku.

Autor: Paweł Piwowarczyk
Promotor: dr Barbara Góra

I. Wstęp

Kraków jest miastem o bardzo bogatej kulturze i różnych wielowiekowych tradycjach. O „mieście nad Wisłą” mówi się, że jest kolebką polskiej kultury. Można również stwierdzić, że Kraków jest swoistym centrum życia religijnego, nazywano nawet kiedyś Kraków drugim Rzymem a to ze względu na liczbę świątyń. Wiele z nich zniknęło z pejzażu miasta – z powodu pożarów i zniszczeń. Wiele jednak pozostało a wśród nich kościoły piękne architektonicznie, bogate w dzieła sztuki i wystroje wnętrz. W Krakowie nadal przybywa kościołów. Spowodowane to jest napływem ludności, budowaniem nowych osiedli. W latach 1945-1989 na terenie Krakowa i województwa (dawny podział administracyjny) zbudowano 310 obiektów sakralnych (115 kościołów, 38 kaplic, 66 plebani, 47 punktów katechetycznych) . Kościół rzymskokatolicki posiada w Krakowie kilkanaście seminariów zakonnych, domy prowincjonalne, dwa seminaria diecezjalne. W największym mieście na południu Polski znajduje się również Papieska Akademia Teologiczna. Obecnie w Krakowie istnieją 82 parafie i 119 kościołów i klasztorów . Ale oprócz budynków i obiektów sakralnych Kraków bogaty jest w ruchy działające przy kościołach. Wielu młodych zaangażowanych jest w Ruch Światło-Życie, grupy Apostolskie, Odnowę w Duchu Świętym, Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży, Duszpasterstwo Akademickie prężnie działające przy Kolegiacie św. Anny czy też „Beczka” przy kościele św. Trójcy (bazylika Dominikanów). Starsi angażują się w Akcję Katolicką, Rady Parafialne, Zespoły Misyjne, Charytatywne, Neokatechumenat. Nie sposób wymienić wszystkich ruchów i organizacji skupiających duchownych ale przede wszystkim świeckich, którzy po Soborze Watykańskim II (1962-65) zyskali szczególne miejsce w kościele.
Przed kościołem jako wspólnotą ludzi wierzących staje wiele zadań w trudnym czasie, gdy nie ustają ataki na chrześcijan a właściwie na poglądy które chrześcijaństwo przedstawia. Dla wielu kościół stał się niewygodny i za mało liberalny jak na „nowoczesne czasy”, w których żyjemy. Budowa silnej wspólnoty parafialnej i lokalnej zarazem to ważny cel, który stawiają przed sobą duszpasterze odpowiedzialni za parafie. Z tego punktu widzenia niezwykle istotne wydaje się wykorzystywanie przez kościół środków masowego przekazu. Kościół katolicki zajął stanowisko wobec środków masowego przekazu już na Soborze Watykańskim II (1962-1965) wydając Dekret o środkach społecznego przekazywania myśli. Stanowisko biskupów wobec mass mediów było bardzo pozytywne, zachęcało do korzystania z mediów w celach formacyjnych i informacyjnych. W Polsce po przemianach polityczno-społecznych kościół w sposób szczególny włączył się w ewangelizację za pomocą prasy. Przede wszystkim znaleźli się kapłani i świeccy, którzy zrozumieli, że pisząc i redagując gazety parafialne włączają się w dzieło ewangelizacyjne.

Trzeba jednak zaznaczyć że prasa katolicka obecna była na rynku już wcześniej. Kraków ma wybitnie bogaty dorobek w tej dziedzinie. Niektóre tytuły jak „Posłaniec Serca Jezusowego” obecne były na rynku już pod koniec XIX wieku . Bogatą tradycję i żywotność ma „Tygodnik Powszechny” (wydawany od marca 1945 roku) a także miesięcznik „Znak”(wydawany od 1946 roku, od kilku lat ukazuje się w formie zeszytów monograficznych na dane tematy) – dwa pisma elitarne o charakterze religijno-społecznym Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na pisma ogólnopolskie, które trafiają do parafian. Mam tu na myśli „Gościa Niedzielnego” z dodatkiem krakowskim, „Źródło” czy też „Niedziele”. W swojej pracy skupię się jednak na piśmie trafiającym do wąskiej grupy czytelników, do pisma parafialnego jakim jest „Posłaniec Zwycięskiej” kolportowany w parafii Matki Bożej Zwycięskiej w Krakowie od grudnia 1996 roku a więc już niespełna 10 lat. Parafia ta należy do Dekanatu Kraków – Podgórze.

Moja praca będzie miała dwie części. W pierwszej – teoretycznej zarysuję zarówno problematykę terminologiczną, przedstawię rys historii prasy parafialnej a na koniec przedstawię historię środowiska a więc parafii gdzie ukazuje się „Posłaniec Zwycięskiej” wraz z historią i strukturą pisma. Drugą część mojej pracy stanowią opisy bibliograficzne artykułów, które ukazały się w pięćdziesięciu pierwszych numerach pisma na przełomie lat 1996 – 2005. Opisy ułożone są w układzie systematycznym a więc takim, który porządkuje materiał w obrębie działów i poddziałów, które tworzą logicznie zbudowany system. Stworzyłem własny klucz kategoryzacyjny według, którego uporządkowałem artykuły. Działy ułożone są według ważności, uporządkowałem je w sposób bardzo subiektywny zastanawiając się przy tym, które artykuły z poszczególnych działów mogą być dla czytelnika (parafianina) istotne a których nie mógłby znaleźć w prasie ogólnopolskiej, wysokonakładowej ukierunkowanej na uniwersalność tematów. W obrębie działów i poddziałów uszeregowałem opisy bibliograficzne chronologicznie według lat a w obrębie lat uporządkowanie jest alfabetyczne. W obrębie działów wyróżniłem jeden dość ogólny: Parafia Św. Jadwigi Królowej – w ramach tego działu nie wyróżniałem podzdziałów, gdyż uznałem to za niekonieczne. Załączona bibliografia jest bibliografią prymarną - opisu wszystkich artykułów dokonywałem z autopsji, każdy z egzemplarzy „Posłańca Zwycięskiej” miałem w ręku, przejrzałem a niejednokrotnie czytałem poszczególne artykuły (by móc przydzielić do odpowiedniego działu), korzystałem również z płyty CD na, której zapisane było archiwum z numerami od 1 (1/1996) do 48 (4/2004). Przy wielu tytułach artykułów, które nie identyfikowały tematu artykułu a były istotne sporządzałem adnotacje wyjaśniające. Załączona bibliografia jest kompletna, pominąłem w niej jedynie programy rekolekcji i nabożeństw, nieistotne wzmianki informacyjne a także życzenia dla duszpasterzy i sióstr pracujących w parafii. Nie rejestrowałem w opisach artykułów fotografii ani ilustracji. Do pracy dołączyłem spis pomocniczy – indeks autorski wykazujący w szeregu abecadłowym nazwy autorów dokumentów.

Pomysł na pisanie pracy zrodził się już długo przed rozpoczęciem jej pisania. Źródła zainteresowania tematyką prasy parafialnej znajduje w tym, że od lat piszę do „Posłańca Zwycięskiej” i angażuje się w jej redagowanie. Sam należę do Ruchu Światło-Życie działającego przy parafii. Pisząc pracę na temat pisma ukazującego się przy parafii Matki Boskiej Zwycięskiej w Borku Fałęckim chciałem zwrócić również uwagę na rozwijającą się prasę parafialną, która spełnia ważną rolę w środowisku parafialnym. Warto poświęcić uwagę inicjatywom z jakimi lokalnie możemy się spotkać wśród ludzi. Słowo pisane ma wielką wartość i może również docierać do parafian zaniedbanych religijnie, w znaczący sposób integruje również zarówno nadawców jak i odbiorców. Pismo parafialne może zarówno formować, ewangelizować jak również informować. Przede wszystkim zachęca parafian do włączania się w życie duszpasterskie i powoduje, iż parafianie czują się odpowiedzialni za wspólnotę, do której należą. Druga część mojej pracy – część bibliograficzna może być przydatna dla tych, którzy chcieliby na łamach pisma znaleźć materiały dotyczące jej przeszłości – zarówno tej odległej jak i tej najbliższej, gdyż „Posłaniec Zwycięskiej” ma również charakter kroniki z życia parafii. Opisy artykułów ułożone systematycznie w działy i poddziały pozwalają na odnalezienie ruchów działających przy parafii i przyjrzenie się ich rozwojowi w przeciągu lat. W łatwy sposób można trafić do artykułów na tematy teologiczne i liturgiczne a także związane z życiem świętych. Wyróżniłem kilka działów tak, by czytelnik mógł zwrócić uwagę na inicjatywy, które miały miejsce na terenie parafii – posłużyłem się min. działami: Wydarzenia, Recenzje spektakli, Życie parafii czy też Pielgrzymki.

Prasa parafialna istnieje na rynku już kilkanaście lat. Pisząc tą pracę i opierając ją na jednym piśmie wydawanym w krakowskiej parafii chciałem ukazać wartość i użyteczność inicjatyw prasowych w parafiach. Czasy, w których żyjemy wymagają od duszpasterzy wykorzystywanie prasy w celach formacyjnych i ewangelizacyjnych. Warto w tym miejscu przytoczyć słowa św. Maksymiliana Kolbego, które stały się jakby mottem „Posłańca” – znajdujemy je na pierwsze stronie numeru pierwszego: „Dobrze jest budować kościoły, mówić kazania, zakładać misje i szkoły, ale ten wielki trud próżny będzie, jeżeli zaniedbamy najważniejszą broń dzisiejszych czasów, tj. prasę” Dziś możemy zweryfikować te słowa, gdyż największe znaczenie ma Internet, ale nie można zlekceważyć roli prasy, która nadal ma wielki wpływ na odbiorców i mimo istnienia „wirtualnej rzeczywistości” nadal jest chętnie kupowana. Szczególne znaczenie ma w parafiach, gdzie ma wielu starszych odbiorców, którzy nie korzystają z Internetu, zresztą w większości wypadków pismo parafialne jest jedynym źródłem wiedzy o życiu w parafii, ponieważ duża część parafian nie ma możliwości korzystania ze stron zamieszczających informacje dotyczących parafii w sieci. Prasa parafialna jako prasa sublokalna ma znaczące miejsce wśród prasy, pełni ważną rolę w środowiskach lokalnych, co starałem się wykazać w niniejszym opracowaniu.

rozdział I | rozdział II | rozdział III | rozdział IV | rozdział V | rozdział VI

• strona główna Posłańca Zwycięskiej
• pobierz gazetkę w formacie pdf
• napisz do Redakcji Gazetki Parafialnej

 

 INFORMACJE

• strona główna Posłańca Zwycięskiej
• Archiwum do pobrania

• Msze Święte
• Kancelaria

• Jan Paweł II
• o Parafii
• galeria zdjęć
• grupy parafialne

• cmentarz
• kaplica

• aktualności