Gazetka Parafialna
Posłaniec Zwycięskiej. Monografia bibliograficzna.
Praca Licencjacka obroniona w Akademii Pedagogicznej na kierunku "Informacja
naukowa i bibliotekoznawstwo" w 2005 roku. Autor: Paweł Piwowarczyk
Promotor: dr Barbara Góra II. Zagadnienia terminologiczne
O prasie mówimy nie tylko w kontekście pism drukowanych. W znaczeniu prawnym
terminem: „prasa” określane są również media elektroniczne. „Posłaniec
Zwycięskiej” jest pismem drukowanym (choć istnieją propozycje związane z
umieszczeniem go w internecie na stronie parafialnej). W pracy posłużono się
terminem „prasa” mając na myśli tylko znaczenie „pisma drukowanego”.
Mając na myśli jakiekolwiek pismo mówimy o jego zasięgu, przeznaczeniu,
odbiorcach. Wymienione klucze pozwalają określić kategorię do jakiej dany tytuł
prasowy możemy przyporzadkować. Pisma parafialne a takim jest „Posłaniec
Zwycięskiej” zaliczamy do prasy lokalnej a ściślej rzecz ujmując mieści się on w
grupie czasopism sublokalnych. Aby pełniej określić miejsce klasyfikacji
przedmiotu niniejszej pracy niezbędne jest wyjaśnienie terminów prasy lokalnej i
mieszczącej się w jej obrębie prasy sublokalnej.
Obecnie w Polsce termin „prasa lokalna” biorąc pod uwagę zasięg
rozpowszechniania może być rozumiany w czterech znaczeniach:
1) ogół gazet i czasopism, których zasięg obejmuje obszar mniejszy aniżeli
terytorium państwa (np. region, kilka województw); często określa się te
wydawnictwa terminem „prasa regionalna” lub „prasa regionów”
2) prasa wydawana na terenie jednego nowego województwa; „prasa wojewódzka”
3) pisma rozpowszechniane na obszarze mniejszym anizeli terytorium nowego
województwa. Zazwyczaj ukazują się w jednym lub kilku powiatach. W tym przypadku
używa się terminów „prasa powiatowa”, „prasa mikroregionalna”
4) wydawnictwa kolportowane na terytorium mniejszym od powiatu: w mieście
gminie, osiedlu, parafii. Jest to „prasa sublokalna”. Definicję prasy lokalnej
możemy odnaleźć w Encyklopedii wiedzy o prasie: „Niejednolita grupa wytworów
prasowych,[...] których wspólną cechą jest fakt ukazywania się poza głównym
centrum lub głównymi ośrodkami życia polityczno-społecznego i kulturalnego
danego kraju i kolportowania ich na określonym (zwykle granicami wewnętrznego
podziału administracyjnego) terytorium” . Definicja ta nie jest szczegółowa a
rozwój czasopiśmiennictwa po roku 1989 spowodował spore zainteresowanie tą
kategorią prasy. Identyfikujące czynniki dla prasy lokalnej to przede wszystkim
wymieniony wcześniej zasięg rozpowszechniania a także bardzo istotny czynnik
jakim jest zakres zainteresowań. Prasa lokalna zaspokaja charakterystyczne
potrzeby swoich odbiorców i to jest element, który wyróżnia ją od prasy
ogólnokrajowej. Element ten również wpłynął na rozwój, wyodrębnienie i
ukształtowanie prasy lokalnej. Pojęcie prasy lokalnej jest nierozerwalnie
związane z terytorialnym zasięgiem rozpowszechniania tytułów lokalnych jak i
zakresem ich zainteresowań. Jak pisze wybitny znawca prasy lokalnej R. Kowalczyk
pojęcie prasy lokalnej podlegało przemianom wraz z historycznym rozwojem tej
kategorii. Pierwotnie termin ten odnosił się do pism o zasięgu rozpowszechniania
większym niż miasto, gmina, parafia. Ten rodzaj prasy kolportowano w regionie,
województwie. Po latach pojęcie to zaczęło określać gazety i czasopisma
ukazujące się w mniejszych ośrodkach. Z punktu widzenia tej pracy interesuje
autora jedna z kategorii prasy lokalnej mianowicie wspomniana wcześniej prasa
sublokalna. Jak uważa większość badaczy prasa sublokalna jest tylko rodzajem
prasy lokalnej. By móc zaklasyfikować prasę parafialną do prasy sublokalnej
warto przyjrzeć się funkcjom jakie prasa sublokalna pełni w społeczeństwie
lokalnym. Włodzimierz Chorązki wymienia podstawowe zadania mediów sublokalnych:
”wszechstronna bieżąca informacja lokalna; promowanie inicjatyw lokalnych;
pełnienie funkcji „trybuny społeczności lokalnej”, kształtowanie lokalnej opinii
społecznej – funkcje opiniotwórczą; promocję „małej ojczyzny”; edukację
ekonomiczno-gospodarczą społeczności lokalnej; funkcje reklamowo ogłoszeniowe;
funkcje rozrywkową zakotwiczoną lokalnie dzięki tematyce, formie lub autorstwu”
. Z punktu widzenia prasy parafialnej na pierwszy plan wysuwa się funkcja mająca
za zadanie prezentowanie wszechstronnej i bieżącej informacji lokalnej (w
węższym znaczeniu parafialnej). Jednak tematyka czasopism parafialnych
niejednokrotnie wykracza poza łamy wyznaczone prasie sublokalnej. Sięgając w
głąb tematyki, która jest poruszana na łamach opisywanych mediów wymienić możemy
takie treści jak: informowanie o bieżących wydarzeniach w parafii, informacje o
pracy duszpasterzy, komentarze do treści pisma świętego, komentarze objaśniające
rytuały, tradycje chrześcijańskie, żywoty świętych i błogosławionych, artykuły
historyczne, treści dotyczące życia i obowiązków chrześcijanina – jego postaw
moralnych, etycznych, rozważania dotyczące bieżących wydarzeń politycznych i
kulturalnych, znaleźć możemy w nich również felietony, opowiadania dla dzieci i
młodzieży a nawet przepisy kulinarne czy artykuły humorystyczne. Zakres
tematyczny jest bardzo szeroki, jednak prasa parafialna nie spełnia wszystkich
funkcji prasy sublokalnej. Mimo to stanowi sporą grupę należącą do tej kategorii
prasy. Warto tu przytoczyć zadania jakie przed prasą parafialną stawia ksiądz
Tomasz Król z Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Wydawców Prasy Parafialnej. Według
niego główne zadania prasy parafialnej to: ewangelizacja środowiska,
informowanie o życiu lokalnej społeczności oraz integracja społeczna. Jak
powyżej wykazałem zaklasyfikowanie prasy parafialnej do kategorii prasy
sublokalnej może pod pewnymi względami budzić wątpliwości. Mimo wszystko stanowi
ona bardzo poważną grupę wpływającą na coraz większą rzeszę czytelników. Coraz
więcej wydawanych tytułów i coraz wyższy poziom wydawniczy sprawiają, że tytuły
prasowe o zasięgu lokalnym często aktywnie kształtują a nawet modelują opinię
publiczną. rozdział I |
rozdział II |
rozdział III |
rozdział IV |
rozdział V |
rozdział VI •
strona główna Posłańca Zwycięskiej
• pobierz gazetkę w formacie
pdf
• napisz do Redakcji Gazetki Parafialnej
|