Gazetka Parafialna
Posłaniec Zwycięskiej. Monografia bibliograficzna.
Praca Licencjacka obroniona w Akademii Pedagogicznej na kierunku "Informacja
naukowa i bibliotekoznawstwo" w 2005 roku. Autor: Paweł Piwowarczyk
Promotor: dr Barbara Góra IV. Historia parafii
Pisząc o „Posłacńcu Zwycięskiej” – piśmie parafii p.w. Matki Bożej Zwycięskiej w
Borku Fałęckim należącym do dzielnicy Podgórze miasta Krakowa nie sposób pominąć
historii parafii. W dzieje parafii wpisali się kapłani, którzy doprowadzili do
powstania parafii, do jej rozwoju. W wielu numerach znajdziemy nawiązania do
działalności tych duszpasterzy. W pierwszym numerze zamieszczono niezwykle cenny
artykuł autorstwa księdza prałata Józefa Kołodziejczyka. Przez dwadzieścia pięć
lat był on proboszczem parafii, obecnie jest rezydentem mieszkającym na jej
terenie, który nadal aktywnie włącza się w pracę duszpasterską. W swoim artykule
opisuje on rozwój parafii z punktu widzenia tego, który osobiście nią kierował.
W kilkudziesięcioletnią historię parafii wpisał się Ojciec Święty Jan Paweł II,
który konsekrował kościół jako kardynał w 1975 roku. Warto tutaj przytoczyć
słowa naszego papieża, które wypowiedział gdy przybył do parafii w Borku z
okazji nawiedzenia obrazu Matki Bożej Jasnogórskiej podczas homilii 6 maja 1968
roku: „W szczególny sposób jestem więc związany z waszą parafią, bo to powołanie
kształtowało się właśnie tu. Naprzód jeszcze tam w kamieniołomie, a później już
ostatecznie tu w fabryce sody, tutaj w zasięgu tego kościoła” . Na terenie
parafii istniały Zakłady Sodowe Solvay, w których pracował Ojciec Święty.
Jeszcze za czasów przedrozbiorowych Borek Fałęcki należał do
parafii św. Jakuba Apostoła na krakowskim Kazimierzu. Gdy miasto dostało się pod
zabór austriacki, zarówno Borek Fałęcki jak i Jugowice przyłączono do parafii
Gaj. Wikariusz tej parafii ksiądz Wojciech Karabuła , jako uczący tutejsze
dzieci katechezy, był inicjatorem powstania parafii w Borku. W 1919r., za
zezwoleniem księcia metropolity, pierwsze Msze Św. ksiądz Karabuła odprawiał w
salonie i na werandzie dworku państwa Ziobrowskich przy ul. Zawiłej 2.Były one
odprawiane tylko w niedzielę. Rok później. księdza Karabułę przeniesiono na inną
placówkę, a nowym katechetą zastał ksiądz Adam Gałuszkiewicz. On to, za
zezwoleniem księcia metropolity i przy wsparciu mieszkańców Borku Fałęckiego
kupił opustoszały barak i postawił na miejscu dzisiejszego ogrodu plebańskiego.
A działo się to w tatach I92Q-1922. Po koniecznych przeróbkach i wzniesieniu
ołtarza ksiądz Adam Gałuszkiewicz odprawiał w nim Msze święte. Najpierw tylko w
niedzielę, ponieważ dojeżdżał tu z Krakowa. W 1924 r. do Borku powrócił ksiądz
Karabuła i natychmiast podjął starania o to, aby w Borku powstała samodzielna
parafia. Zaczął od tego, że urządził, odmalował i wyposażył istniejący kościółek
i codziennie odprawiał w nim Msze. św. A czasem także inne nabożeństwa. Udało
się też księdzu Karabule uzyskać od Zarządu Gminy Borek Fałęcki teren pod
cmentarz parafialny. Wreszcie, przy pomocy wiernych, zbudował nową plebanię.
Kiedy zostały już podłożone podwaliny pod samodzielną parafię, książę
metropolita krakowski Adam Stefan Sapieha dekretem z dnia 23.03.1925 r. erygował
w Borku Fałęckim nową parafię. Na patronów kościoła i parafii wybrano
Najświętsze Serce Pana Jezusa oraz św. Stanisława Biskupa Męczennika jako
patrona drugorzędnego. Do parafii włączono Borek Fałęcki i Jugowice, a pierwszym
proboszczem parafii na „Górze Borkowskiej” został ksiądz Wojciech Karabuła.
Ksiądz Karabuła nie poprzestał na tym. Myślał o budowie w Borku murowanego
kościoła. Jego zamiary przerwało przeniesienie go w 1931 r. na stanowisko
proboszcza w innej parafii. Budowa kościoła według planów księdza Karabuły
została zaniechana. Mały drewniany` kościółek służył nadal parafii do 1947 r. W
1931 r. proboszczem został ks. Adolf Zagrodzki. Od samego początku czynił
starania o budowę nowego, okazałego kościoła w nowym miejscu. Projekt nowego
kościoła wykonał architekt wykształcony w Liege w Belgii, inż. Tadeusz Ruthie.
Jak na czasy przedwojenne był to projekt bardzo nowoczesny i awangardowy.
Konstrukcja i strop kościoła miał być z żelbetonowych filarów, a ściany między
filarami miała wypełniać cegła. Książę metropolita zatwierdził ten projekt.
Przyjął go także i zatwierdził jako prawidłowy Urząd Architektury Miasta
Krakowa. Kamień węgielny pod nowy kościół został położony w 1937
r. Duże ofiary pieniężne na budowę nowego kościoła złożyli pracownicy
Borkowskiej Fabryki Sody Solvay. To głównie dzięki ich pomocy udało się
wybudować kościół w stanie surowym w ciągu dwóch lat. Niestety w 1939 r. wojna
przerwała prace przy budowie kościoła. W 1946 r. proboszczem parafii został
mianowany ks. Władysław Ryba. Przy pomocy Komitetu Parafialnego przystąpił do
dalszych prac przy wykończeniu i urządzeniu wnętrza kościoła. Prace te udało się
zakończyć w 1947 r., a za patronkę kościoła obrano Najświętszą Marię Pannę.
Książę metropolita Adam Sapieha wyraził na to zgodę i podarował parafii dużą,
piękną figurę Matki Bożej, którą otrzymał przed wojną od krakowskiego rzeźbiarza
Konstantego Laszczki. Parafianie wraz z proboszczem zdecydowali, że figura
stanie w ołtarzu głównym. Nadano jej tytuł Matki Bożej Zwycięskiej postanowiono,
że będzie ona główną patronką kościoła. Wnętrze kościoła (za kadencji ks.
proboszcza Józefa Kołodziejczyka) projektował profesor Jan Budziłło, a
uroczystej konsekracji kościoła dokonał 26.10.1975 r. J. E. Ks. Kardynał Karol
Wojtyła. Poświęcenia ołtarza, tabernakulum i odnowionej figury Matki Bożej
dokonał w wigilię Bożego Narodzenia 1978 r. ks. biskup Jan Pietraszko. W 1980 r.
kościół uzyskał trzy nowe dzwony, w 1984 r. wybudowano nowy dom parafialny, a w
latach 1988-92 wybudowano nową plebanię i dom zakonny. W 1996 r. proboszczem
parafii został ksiądz Grzegorz Szewczyk. Na złoty jubileusz pierwszego
poświęcenia kościoła dokonał on ocieplenia a także pięknego odnowienia
zewnętrznej fasady kościoła w Borku. W tym samym roku na początku grudnia ukazał
się pierwszy numer „Posłańca Zwycięskiej”, który liczył osiem stron. W przyszłym
roku obchodzone będzie dziesięciolecie istnienia parafialnego pisma .
12 czerwca 2001r. metropolita krakowski ks. kard. Franciszek Macharski, mając na
uwadze dobro duchowe wiernych, erygował nową parafię p.w. Świętej Jadwigi
Królowej na osiedlu Kliny. Nowa parafia, obejmująca mieszkańców z ponad 40 ulic
i osiedla Pod Fortem, włączona została do dekanatu Podgórze, zaś 1.07.2001 r. na
stanowisko proboszcza został mianowany ks. Wacław Gubała. Nie minęły dwa
miesiące od uroczystej inauguracji duszpasterstwa w kościele św. Jadwigi
Królowej (28.10.2001) a po dwóch latach budowy ks. kard. Franciszek Macharski
dokonał poświęcenia nowej kaplicy wybudowanej w dolnej części parafii. Kaplica
była odpowiedzią na potrzebę starszych parafian, dla których dojście do kościoła
na Górkę Borkowską było trudnością. Patronką kaplicy została św. Teresa od
Dzieciątka Jezus, dziewica i doktor kościoła. Frekwencja zwłaszcza osób
starszych świadczy o potrzebie budowy kaplicy. Obecnie parafia
p.w. Matki Bożej w Borku Fałęckim liczy około 8000 parafian i jest bardzo
rozległa terytorialnie. Jest to parafia podmiejska o środowisku, socjologicznie,
kulturalnie i religijnie bardzo zróżnicowanym. Kościół parafialny pod względem
duszpasterskim znajduje się w dość niekorzystnym miejscu. Większa część parafii
leży w dolinie od strony centrum Krakowa. Inną część zamieszkują mieszkańcy
dawnych Jugowic a także ci mieszkający wzdłuż ulicy Zakopiańskiej i ulicach do
niej przyległych. Do obszaru parafii należą również mieszkańcy terytorialnie
należący do os. Kliny Borkowskie gdzie jest już osobna parafia ale z uwagi na
bliskość kościoła w Borku Fałęckim należący formalnie do parafii Matki Bożej
Zwycięskiej. Z doświadczeń, które opisują księża po wizycie duszpasterskiej
wynika, że wiele osób uczęszcza do różnych kościołów krakowskich – powoduje to,
że w małym stopniu są oni związani z parafią na terenie, której zamieszkują.
Trzeba jednak zaznaczyć, że jest wielu wiernych, którzy czynnie uczestniczą w
życiu parafialnym. Istnieje wiele grup parafialnych, rodzi się wiele inicjatyw –
wszystko to sprawia, że wielkiego sensu nabiera istnienie gazetki w tak
intensywnie działającej parafii.
rozdział I |
rozdział II |
rozdział III |
rozdział IV |
rozdział V |
rozdział VI •
strona główna Posłańca Zwycięskiej
• pobierz gazetkę w formacie
pdf
• napisz do Redakcji Gazetki Parafialnej
|
