Katechizm Kościoła Katolickiego
Konstytucja Apostolska FIDEI DEPOSITUM
ogłoszona z okazji publikacji KATECHIZMU KOŚCIOŁA KATOLICKIEGO
opracowanego po Soborze Powszechnym Watykańskim II
JAN PAWEŁ II BISKUP
SŁUGA SŁUG BOŻYCH
NA WIECZNĄ RZECZY PAMIĄTKĘ Do Czcigodnych Braci Kardynałów, Patriarchów,
Arcybiskupów, Biskupów, Kapłanów, Diakonów i wszystkich członków Ludu Bożego
Pan zlecił swemu Kościołowi misję strzeżenia depozytu wiary, którą wypełnia
on w każdej epoce. Intencją i celem Soboru Powszechnego Watykańskiego II,
uroczyście otwartego trzydzieści lat temu przez mego czcigodnej pamięci
poprzednika, Papieża Jana XXIII, było ukazanie w pełnym świetle apostolskiej i
pasterskiej misji Kościoła, tak aby blask prawdy ewangelicznej skłonił
wszystkich ludzi do poszukiwania i przyjęcia miłości Chrystusa, która przewyższa
wszelką wiedzę (por. Ef 3, 19).
Głównym zadaniem, jakie Papież Jan XXIII powierzył Soborowi, było lepsze
ujęcie i przedstawienie cennego depozytu nauki chrześcijańskiej, by stała się
ona bardziej przystępna dla wierzących w Chrystusa i dla wszystkich ludzi dobrej
woli.
Dlatego Sobór nie miał więc potępiać błędów epoki, ale w sposób jasny ukazać moc
i piękno nauki wiary. "Dzięki światłu tego Soboru – mówił Papież – Kościół...
jak ufamy, pomnoży swoje duchowe bogactwo, a czerpiąc z niego nową energię,
będzie mógł śmiało patrzeć w przyszłość... Musimy dziś poświęcić się ochoczo i
bez lęku tak bardzo potrzebnemu w naszych czasach dziełu, idąc drogą, którą
Kościół przemierza prawie od dwudziestu stuleci"1.
Dzięki Bożej pomocy owocem czteroletnich obrad Ojców Soborowych stał się
bogaty zbiór wypowiedzi doktrynalnych i zaleceń duszpasterskich, które
ofiarowali oni całemu Kościołowi. Pasterze i wierni znajdują w nich wskazania
dla owej "odnowy myślenia, działania, obyczajów i siły moralnej, radości i
nadziei, która była celem samego Soboru"2 .
Także po zakończeniu obrad Sobór pozostał źródłem inspiracji dla Kościoła. W
1985 r. mogłem stwierdzić, że "dla mnie, który doznałem owej niezwykłej łaski
uczestniczenia w Soborze i czynnego zaangażowania w jego przebiegu, Vaticanum II
zawsze... a w sposób szczególny w latach pontyfikatu, stanowi stały punkt
odniesienia dla wszystkich poczynań duszpasterskich, w świadomym wysiłku
przekładania jego wskazań na język konkretnych i wiernych zastosowań na terenie
każdego Kościoła lokalnego i całego Kościoła. Wciąż należy do tego źródła
powracać".
W tym duchu 25 stycznia 1985 r., z okazji dwudziestej rocznicy zakończenia
Soboru, zwołałem Nadzwyczajne Zgromadzenie Synodu Biskupów, którego celem było
zwrócenie uwagi na dobrodziejstwa i duchowe owoce Soboru Watykańskiego II i
pogłębienie jego nauki, tak aby można było wierniej głosić ją wszystkim wiernym,
szerzyć jej znajomość i lepiej ją stosować.
Przy tej okazji Ojcowie Synodalni stwierdzili: "Jest naszym prawie jednomyślnym
życzeniem, by zostały opracowane katechizm lub kompendium całej nauki
katolickiej w dziedzinie wiary i moralności, które stałyby się punktem
odniesienia dla katechizmów lub kompendiów przygotowywanych w różnych krajach.
Wykład nauki powinien być jednocześnie biblijny i liturgiczny, przedstawiający
zdrową doktrynę i dostosowany do życia dzisiejszych chrześcijan"4. Po
zakończeniu Synodu postanowiłem spełnić to życzenie, uznając, że będzie to
"odpowiedzią na rzeczywistą potrzebę zarówno Kościoła powszechnego, jak
Kościołów partykularnych".
Jakże nie dziękować Bogu z całego serca za to, że możemy dziś ofiarować
całemu Kościołowi dzieło noszące tytuł "Katechizm Kościoła Katolickiego" i
będące "tekstem wzorcowym" dla katechezy odnowionej u żywych źródeł wiary!
Podobnie jak odnowa liturgiczna oraz opracowanie nowego Kodeksu Prawa
Kanonicznego i Kanonów Katolickich Kościołów Wschodnich, Katechizm przyczyni się
w znacznym stopniu do odnowy całego życia Kościoła, której pragnął i którą
zapoczątkował Sobór Watykański II.
Katechizm Kościoła Katolickiego jest owocem bardzo szerokiej współpracy:
został przygotowany w ciągu sześciu lat wytężonej pracy, prowadzonej z wielkim
zapałem i w duchu uważnego wsłuchiwania się w różne opinie.
W 1986 r. zleciłem Komisji złożonej z dwunastu kardynałów i biskupów z kard.
Josephem Ratzingerem na czele przygotowanie projektu katechizmu, o jaki prosili
Ojcowie Synodalni. Prace Komisji wspierał Komitet Redakcyjny, złożony z siedmiu
biskupów diecezjalnych, specjalistów w dziedzinie teologii i katechezy.
Komisja, która miała kierować pracami i czuwać nad ich przebiegiem, uważnie
śledziła wszystkie etapy przygotowywania kolejnych dziewięciu redakcji tekstu. Z
kolei zadaniem Komitetu Redakcyjnego było jego spisanie, naniesienie poprawek,
jakich zażądała Komisja, i uwzględnienie uwag licznych teologów, egzegetów i
katechetów, a przede wszystkim biskupów całego świata, w celu udoskonalenia
tekstu. W łonie Komitetu toczyły się owocne i wzbogacające dyskusje nad różnymi
uwagami; w ten sposób rozszerzono tekst oraz zapewniono Katechizmowi zwartość i
jednolitość.
Projekt stał się przedmiotem rozległych konsultacji, obejmujących wszystkich
biskupów katolickich, ich Konferencje Episkopatu lub synody, instytuty
teologiczne i katechetyczne. Jako całość spotkał się z przychylnym przyjęciem ze
strony Episkopatu. Słusznie można powiedzieć, że Katechizm jest owocem
współpracy całego Episkopatu Kościoła katolickiego, który przyjmując
wielkodusznie moje zaproszenie, zechciał wziąć na siebie część odpowiedzialności
za dzieło dotyczące bezpośrednio życia Kościoła. Ta postawa budzi we mnie
głęboką radość, ponieważ współbrzmienie tak wielu głosów pozwoliło nam naprawdę
usłyszeć to, co można nazwać "symfonią wiary". Metoda opracowania Katechizmu
odzwierciedla zatem kolegialną naturę Episkopatu; świadczy o katolickości
Kościoła.
Każdy katechizm powinien wiernie i w sposób uporządkowany przedstawiać
nauczanie Pisma świętego, żywej Tradycji w Kościele i autentycznego Urzędu
Nauczycielskiego, a także duchowe dziedzictwo Ojców, Doktorów i świętych
Kościoła, by umożliwiać lepsze poznanie misterium chrześcijańskiego i ożywienie
wiary Ludu Bożego. Musi brać pod uwagę wyjaśnienia nauki, które w ciągu dziejów
Duch Święty wskazał Kościołowi. Konieczne jest także, by pomagał rozjaśniać
światłem wiary nowe sytuacje i problemy, które w przeszłości nie istniały.
Nowy Katechizm zawiera zatem rzeczy nowe i stare (por. Mt 13, 52), ponieważ
wiara pozostaje zawsze ta sama, a zarazem jest źródłem wciąż nowego światła.
Aby spełnić ten podwójny wymóg, Katechizm Kościoła Katolickiego z jednej
strony przejmuje "dawny", tradycyjny układ, zastosowany już w Katechizmie Piusa
V, ujmując treść w czterech częściach: Wyznanie wiary (Credo); liturgia święta
ze szczególnym uwypukleniem sakramentów; zasady chrześcijańskiego postępowania
wyłożone na podstawie przykazań; wreszcie modlitwa chrześcijańska. Zarazem
jednak treść jest często ujęta w "nowy" sposób, by odpowiadać na pytania
stawiane przez naszą epokę.
Wszystkie cztery części są ze sobą wzajemnie powiązane: misterium
chrześcijańskie jest przedmiotem wiary (część pierwsza); jest ono celebrowane i
przekazywane w liturgii (część druga); jest obecne, by oświecać i umacniać
dzieci Boże w ich działaniu (część trzecia); stanowi podstawę naszej modlitwy,
której uprzywilejowaną formą jest "Ojcze nasz"; jest przedmiotem naszego
błagania, uwielbienia i wstawiennictwa (część czwarta).
Sama liturgia jest modlitwą; wyznanie wiary znajduje właściwy kontekst w
sprawowaniu kultu. Łaska, owoc sakramentów, jest niezbędnym warunkiem
chrześcijańskiego postępowania, podobnie jak udział w liturgii Kościoła wymaga
wiary. Jeśli wiara nie przejawia się w działaniu, jest martwa (por. Jk 2, 14-16)
i nie może przynieść owoców życia wiecznego.
Czytając Katechizm Kościoła Katolickiego, można dostrzec przedziwną
jedność Bożego misterium i Bożego zamysłu zbawienia, a także centralne miejsce
Jezusa Chrystusa, Jednorodzonego Syna Bożego, który został posłany przez Ojca i
za sprawą Ducha Świętego stał się człowiekiem w łonie Najświętszej Dziewicy
Maryi, by być naszym Zbawicielem. Chrystus, który umarł i zmartwychwstał, jest
zawsze obecny w swoim Kościele, zwłaszcza w sakramentach; jest źródłem wiary,
wzorem chrześcijańskiego postępowania, Nauczycielem naszej modlitwy.
Katechizm Kościoła Katolickiego, który zatwierdziłem 25 czerwca tego roku i
którego publikację zarządzam dziś mocą mojej władzy apostolskiej, wykłada wiarę
Kościoła i naukę katolicką, poświadczone przez Pismo święte, Tradycję apostolską
i Urząd Nauczycielski Kościoła i w ich świetle rozumiane. Uznaję go za pewną
normę nauczania wiary, jak również za pożyteczne i właściwe narzędzie służące
komunii eklezjalnej. Oby przyczynił się do odnowy, do której Duch Święty wzywa
nieustannie Kościół Boży, będący Ciałem Chrystusa, pielgrzymujący ku niegasnącej
światłości Królestwa.
Zatwierdzając Katechizm Kościoła Katolickiego i nakazując jego publikację,
Następca Piotra spełnia swoją posługę wobec Świętego Kościoła Powszechnego i
wszystkich Kościołów partykularnych, żyjących w pokoju i komunii ze Stolicą
Apostolską w Rzymie; jest to posługa umacniania i utwierdzania wiary wszystkich
uczniów Pana Jezusa (por. Łk 22, 32), a także zacieśniania więzów jedności w tej
samej wierze apostolskiej.
Proszę zatem pasterzy Kościoła oraz wiernych, aby przyjęli ten Katechizm w
duchu jedności i gorliwie nim się posługiwali, pełniąc swoją misję głoszenia
wiary i wzywając do życia zgodnego z Ewangelią. Katechizm zostaje im przekazany,
by służył jako pewny i autentyczny punkt odniesienia w nauczaniu nauki
katolickiej, a w sposób szczególny jako tekst wzorcowy dla katechizmów
lokalnych. Zostaje także ofiarowany wszystkim wiernym, którzy pragną głębiej
poznać niewyczerpane bogactwa zbawienia (por. Ef 3, 8). Ma też wspierać dążenia
ekumeniczne, ożywiane świętym pragnieniem jedności wszystkich chrześcijan,
przedstawiając poprawnie treść nauki katolickiej i ukazując jej harmonijną
spójność. Wreszcie, Katechizm Kościoła Katolickiego zostaje ofiarowany każdemu
człowiekowi żądającemu od nas uzasadnienia nadziei, która jest w nas (por. 1 P
3, 15), i pragnącemu poznać wiarę
Kościoła katolickiego.
Nowy Katechizm nie ma zastąpić katechizmów opracowanych w różnych
miejscach, zatwierdzonych przez kompetentne władze kościelne, przez biskupów
diecezjalnych i Konferencje Episkopatu, zwłaszcza jeśli uzyskały one aprobatę
Stolicy Apostolskiej. Powinien raczej stać się zachętą i pomocą do opracowania
nowych katechizmów lokalnych, przystosowanych do różnorakich środowisk i kultur,
a jednocześnie dbających o zachowanie jedności wiary oraz o wierność nauce
katolickiej.
W ostatnich słowach niniejszej Konstytucji, w której zostaje przedstawiony
Katechizm Kościoła Katolickiego, proszę Najświętszą Dziewicę Maryję, Matkę
Wcielonego Słowa i Matkę Kościoła, by w tym czasie, gdy Kościół jest wezwany do
nowego wysiłku ewangelizacji, wspierała swoim możnym wstawiennictwem pracę
katechetyczną całego Kościoła na wszystkich poziomach. Niech światło prawdziwej
wiary wyzwoli ludzkość z niewiedzy i niewoli grzechu i doprowadzi ją do jedynej
prawdziwej wolności (por. J 8, 32), to znaczy wolności życia w Jezusie
Chrystusie pod przewodnictwem Ducha Świętego, tu, na ziemi, i w Królestwie
niebieskim, gdzie obdarzeni pełnią błogosławieństwa, będziemy oglądać Boga
twarzą w twarz! (por. 1
Kor 13, 12; 2 Kor 5, 6-8).
W dniu 11 października 1992 r., w trzydziestą rocznicę rozpoczęcia Soboru
Powszechnego Watykańskiego II, w czternastym roku mego pontyfikatu.
/-/ Joannes Paulus ppII WSTĘP
"OJCZE... to jest życie wieczne: aby znali Ciebie, jedynego prawdziwego Boga,
oraz Tego, którego posłałeś, Jezusa Chrystusa" (J 17,1. 3). Zbawiciel nasz, Bóg
"pragnie, by wszyscy ludzie zostali zbawieni i doszli do poznania prawdy" (1 Tm
2, 3-4). "Nie dano ludziom pod niebem żadnego innego imienia, w którym
moglibyśmy być zbawieni" (Dz 4,12), jak tylko imię JEZUS.
OTWÓRZ KATECHIZM
(otwieranie może chwilę potrwać, 1,3 MB)
 |
kartka z kalendarza
