Parafia Podwyższenia Krzyża Świętego w Płazie
 Przypuszcza
się, że parafia w Płazie powstała przed 1373 rokiem, pierwsza historyczna
wzmianka pochodzi z roku 1376. Istniał już wtedy kościół drewniany p. w.
Świętego Krzyża, typu późnogotyckiego - małopolskiego, o którym wspomina Jan
Długosz w Liber benefictorum II. Istniejący obecnie murowany kościół stanął w
XVI wieku staraniem dwóch plebanów: Antoniego, który prace rozpoczął i Tomasza
Mateusza Żydka zwanego Płazą, który zakończył budowę w 1576 roku, sprawiając też
wyposażnie. Informuje o tym pisana renesanową antykwą kamienna tablica
fundacyjna, wmurowana w północną ścianę korpusu kościoła. Finansowego wsparcia
udzielili współwłaściciele dóbr w Płazie: Stanisław Płaski, Jan Radecki i
Baltazar Chamerski. Ksiądz Tomasz Żydek, był postacią znaczącą w środowisku
małopolskiego duchowieńtwa nie tylko jako kanonik kolegiaty we Wiślicy i
krakowskiego kościoła św. Szczepana oraz pleban w Modlnicy pod Krakowem, lecz
także jako człowiek wysokiej kultury, związany z krakowskimi humanistami, w
szczególności zaś z Maciejem Kromerem. Konsekracja kościoła odbyła się w 1605
roku. W ciągu wieków architektura i wystrój kościoła wielokrotnie ulegała
przekształceniom i uzupełnieniom. Przed rokiem 1748 wystawiono nowy, drewniany
chór muzyczny.
 W
roku 1887 w parafii zamieszkiwało 1440 osób wyznających religię
rzymskokatolicką. Wówczas do parafii w Płazie należała Piła Kościelecka, Bolęcin,
Siemota, Starzyny i Oblaszki. Już w 1900 roku proboszcz ks. Franciszek Szewczyk
informował Konsystorz Biskupi, że "Kościół tutejszy jest taki mały w stosunku do
parafii, że nigdy nie może pomieścić parafian". 6 lutego 1912 roku Antoni
Kuczarski zalecił testamentarnie Józefowi Kuczarskiemu, by "złożył na budowę
nowego kościoła w Płazie 1000 koron, które mają być kapitalizowane dopokąd
budowa się nie rozpocznie."
Zezwolenie na budowę nowego kościoła parafia uzyskała po długotrwałych
staraniach w roku 1983. W tymże roku papież Jan Paweł II poświęcił kamień
węgielny podczas Mszy św. na krakowskich Błoniach. Jesienią 1985 roku rozpoczęto
wykopy pod fundamenty, w następnym roku prace budowlane. Autorem projektu
kościoła jest znany architekt krakowski Janusz Gawor. Uroczystego wmurowania
kamienia węgielnego dokonał bp krakowski Albin Małysiak 10 września 1989 roku. W
1996 roku zakończono budowę kościoła. W dniu 16 czerwca tego roku Metropolita
Krakowski kard. Franciszek Macharski dokonał jego poświęcenia.
 W
latach 1999-2000 wybudowano przy kościele dzwonnicę, na której zawieszono trzy
dzwony poświęcone 12 czerwca 2000 roku przez bpa krakowskiego Kazimierza Nycza.
Nowy kościół tworzy owalną bryłę architektoniczną. To nietypowe, ale
funkcjonalne rozwiązanie umożliwia pomieszczenie wewnątrz około tysiąca osób. W
nowej świątyni na uwagę zasługują witraże, wykonane według projektów Ewy
Żygulskiej (Matka Boża Pocieszycielka Strapionych, Ewangeliści, święci polscy,
św. Tadeusz Apostoł, św. Izydor, św. Piotr wręczający papieżowi Janowi Pawłowi
II klucze do Królestwa Niebieskiego).
 Budynki
Parafialne
Między kościołem starym i nowym stoi murowana z cegły plebania. Została
wybudowana w roku 1908 na miejscu starszej, drewnianej pochodzącej z 1777 roku.
Do czasów ks. Proboszcza Kazimierza Lissewskiego (duszpasterz w latach 1966-74)
składała się z 5 pokoi, kuchni i spiżarki. Ks. Kazimierz Lissewski przebudował
plebanię tak, że obecnie składa się ona w części parterowej z 2 pokoi, jadalni
plebańskiej, kuchni z przylegającym do niej pokojem, kancelarią, poczekalnią,
łazienką, WC, spiżarką. W części parterowej jest zrobione niezależne mieszkanie
dla drugiego księdza z osobnym wejściem od strony północnej plebani, składające
się z 2 pokoi, przedpokoju i łazienki. Na tzw. poddaszu wykończono staraniem ks.
Tadeusza Czarnoty dalsze mieszkania. Na poddaszu urządzono mieszkanie składające
się z 2 pokoi z przedpokojem i łazienką, oraz drugie mieszkanie z osobnym
wejściem z tzw. półpiętra dla gospodyni składające się z 1 pokoju z przedpokojem
i łazienką. Wszystkie posadzki i schody pokryte są tarasem.
Na frontonie plebanii znajduje się zegar skonstruowany przez ks. Kazimierza
Lissewskiego, który amatorsko zajmował się budową i naprawą zegarów wieżowych.
Zdobył nawet w tej dziedzinie uprawnienia mistrzowskie. Kiedy zepsuł się zegar
na ratuszowej wieży w Krakowie i nikt nie umiał go naprawić, ks. Lissewski
poradził sobie ze skomplikowaną usterką. On również jest autorem przestrogi,
która umieszczona jest pod zegarem plebani w Płazie: "Jedna z tych godzin,
będzie Twa ostatnia".
•
STRONA DOMOWA
|
