Msza Święta Trydencka
Co to jest Msza Trydencka?
"Msza trydencka" jest to Msza Święta w tradycyjnym (klasycznym)
rycie rzymskim. Tradycyjny ryt (obrządek) rzymski powstał na drodze organicznego
rozwoju od czasów apostolskich. Serce Mszy św. w tradycyjnym rycie rzymskim,
które otacza Konsekrację - Kanon Rzymski - istniał już w postaci zbliżonej do
obecnej w IV w., a nie podlegał właściwie żadnym zmianom od czasów Św. Grzegorza
Wielkiego (VI w.).
Zgodnie z niezmiennym nauczaniem Kościoła, Msza święta jest tą samą Najświętszą
Ofiarą, którą złożył Chrystus na Kalwarii. Jedyna różnica leży w tym, że Ofiara
na Kalwarii była Ofiarą krwawą, a Ofiara Mszy jest Ofiarą bezkrwawą. Jeśli więc
uczestniczymy w Najświętszej Ofierze Mszy, możemy dostąpić takich samych łask,
jak byśmy stali u stóp Krzyża podczas Męki Pańskiej.
Rzymski Ryt Najświętszej Ofiary Mszy - owoc wielowiekowego rozwoju - został
zatwierdzony jako obowiązujący na zawsze przez Papieża św. Piusa V bullą "Quo
Primum" w 1570 r. Bulla ta, która obowiązuje na zawsze i nigdy nie może być
zniesiona, zezwala po wsze czasy każdemu kapłanowi rzymskokatolickiemu na
odprawianie Mszy w tradycyjnym rycie rzymskim (trydenckim), bez narażania się na
jakiekolwiek kary kościelne. Święty Pius V nie opracował jednak nowego obrządku
Mszy, a jedynie skodyfikował i ujednolicił obrządek istniejący od wieków.
Ponieważ św. Pius V zezwolił na odprawianie Mszy św. w tradycyjnym rycie
rzymskim po wsze czasy, dlatego nazywa się ją niekiedy Mszą Świętą Wszechczasów.
Określenie "Msza trydencka", "ryt trydencki" pochodzi stąd, że Papież św. Pius V
wprowadził jednolity obrzęd Mszy dla całego Kościoła rzymskiego na polecenie
Soboru Trydenckiego (1545-1563).
Po 1570 kolejni papieże wprowadzali drobne poprawki do Mszału św. Piusa V.
Polegały one na tworzeniu nowych świąt (n.p. święto Chrystusa Króla), reformie
kalendarza kościelnego itp. Ostatnie poprawki przed Soborem Watykańskim II
(1963-1965) wprowadził Jan XXIII w 1962 r. Właśnie edycją Mszału Rzymskiego z
1962 r. posługują się księża, którzy odprawiają Mszę w rycie trydenckim.
Inne określenia stosowane na Mszę Trydencką to: Msza według rytu św. Piusa V,
Msza w klasycznym rycie rzymskim, Tradycyjna Msza Łacińska, itp.
Jakie są różnice pomiędzy rytem przedsoborowym (trydenckim)
a rytem posoborowym Mszy św.?
W 1969 Papież Paweł VI wprowadził - obok rytu trydenckiego -
nowy obrzęd Mszy św. (po łacinie zwany "Novus Ordo Missae"). W tym samym roku
dwaj kardynałowie, Ottaviani i Bacci, wraz z grupą wybitnych rzymskich teologów,
napisali list do Ojca św., do którego dołączono Krótką Analizę Krytyczną Novus
Ordo Missae. W "Krótkiej analizie" wskazywano na szereg wad Nowego Obrzędu Mszy,
wśród których na pierwszy plan wysuwa się zaciemnianie ofiarnego charakteru Mszy
św. i podkreślanie aspektu uczty i uświęcenia, co zbliża Novus Ordo Missae do
nabożeństw protestanckich.
Również J.Em. Alfons Maria Kardynał Stickler, mianowany przez papieża Jana Pawła
II kardynałem i prefektem biblioteki watykańskiej, obecnie na emeryturze,
wygłosił w 1995 w Nowym Jorku referat pt. "Atrakcyjność Mszy trydenckiej".
Kardynał Stickler w swoim referacie wskazał m.in. na szereg zalet Mszy św. w
rycie tradycyjnym (trydenckim) w porównaniu z nowym rytem posoborowym:
Msza św. Piusa V, w myśl definicji dogmatycznej dotyczącej istoty Mszy św.,
akcentuje je charakter ofiarny. Nowa msza natomiast podkreśla liturgię słowa i
Komunię, oraz wprowadza nowe tzw. modlitwy eucharystyczne, choć Kościół rzymski
miał zawsze tylko jeden Kanon. Tzw. druga modlitwa eucharystyczna ("Zaprawdę
święty jesteś, Boże, źródło wszelkiej świętości..."), która dla swej krótkości
praktycznie wyparła Kanon rzymski, nie wspomina ani razu ofiarnego charakteru
Mszy św. Podczas gdy w Mszy św. Piusa V kapłan odmawia Kanon i niektóre inne
modlitwy po cichu, Nowa Msza niemal cała odprawiana jest na głos.
Wiąże się z tym także nowa pozycja celebransa wobec wiernych,
tzn. przodem do nich, która jest czymś zupełnie nowym w Kościele (wykazują to
badania naukowe), i była dotychczas zabroniona. Zwrócenie pastora twarzą do
wiernych stosuje oczywiście większość protestantów.
Tzw. Kanon Rzymski, stanowiący centrum Mszy św., w formie jaką
ma w Mszale św. Piusa V, pochodzi, według świadectwa Soboru Trydenckiego, z
Tradycji apostolskiej, i był zasadniczo ustalony już za Papieża św. Grzegorza
Wielkiego (ok. A.D. 600), a Kościół rzymski nigdy nie miał innych kanonów. Taka
a nie inna formuła Konsekracji, jaka jest w Mszale Trydenckm, jest poświadczona
jako niewymienialna już przez Papieża Innocentego III (1198-1216), św. Tomasz z
Akwinu uzasadnił ją w specjalnym artykule, a Sobór Flornecki (1437) explicite ją
potwierdził. Ta właśnie formuła, której dosłowne i dokładne wypowiedzenie
decydowało o ważności Konsekracji, została w nowej liturgii zmieniona.
Zarówno Sobór Trydencki jak i Watykański II potwierdziły po
długich dyskusjach teologiczną zasadę utrzymania języka łacińskiego w obrządku
rzymskim (obydwa sobory dopuściły język narodowy jedynie w sensie wyjątku z
ogólnej zasady). Zasada ta została natomiast praktycznie odrzucona przez
dokonaną reformę, gdyż wyjątek stał się regułą.
• Obrzędy
Mszy Świętej Trydenckiej
Źródło: VERBUM TRADITIONIS
 |
kartka z kalendarza
