Pielgrzymka Benedykta XVI do Polski

25 - 28 maja 2006 r.
Przemówienie Ojca Świętego
w czasie Spotkania ekumenicznego
Warszawa, Kościół św. Trójcy
Drodzy Bracia i Siostry w Chrystusie!
"Łaska wam i pokój od Tego, Który jest i Który był, i Który przychodzi (…) i od
Jezusa Chrystusa, Świadka Wiernego, Pierworodnego [wśród] umarłych i Władcy
królów ziemi" (Ap 1, 4-5). Słowami z Księgi Apokalipsy, którymi święty Jan
pozdrawiał siedem Kościołów Azji, pragnę powitać serdecznie wszystkich tu
zgromadzonych, przede wszystkim przedstawicieli Kościołów i Wspólnot kościelnych
zrzeszonych w Polskiej Radzie Ekumenicznej. Księdzu Arcybiskupowi Jeremiaszowi z
Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego, Prezesowi tejże Rady, dziękuję za
skierowane do mnie przed chwilą pozdrowienie i słowa duchowej łączności.
Pozdrawiam księdza Arcybiskupa Alfonsa Nossola, Przewodniczącego Rady ds.
Ekumenizmu Konferencji Episkopatu Polski.
Gromadzi nas dzisiaj pragnienie spotkania, by we wspólnej modlitwie oddać chwałę
i cześć naszemu Panu, Jezusowi Chrystusowi: "Temu, który nas miłuje i który
przez swą krew uwolnił nas od naszych grzechów, i uczynił nas królestwem –
kapłanami dla Boga i Ojca swojego" (Ap 1, 5-6). Jesteśmy wdzięczni naszemu Panu,
że jednoczy nas, udziela nam swego Ducha, pozwala wspólnie – pomimo tego, co
jeszcze nas dzieli – wołać: "Abba, Ojcze". Jesteśmy przeświadczeni, że On sam
wstawia się nieustannie za nami i prosi: "oby się tak zespolili w jedno, by
świat poznał, żeś Ty Mnie posłał i żeś Ty ich umiłował tak, jak Mnie umiłowałeś"
(J 17, 23). Wraz z wami dziękuję za dar tego spotkania i wspólnej modlitwy.
Upatruję w nim jeden z etapów realizacji mocnego postanowienia, które uczyniłem
na początku mego pontyfikatu, że sprawą priorytetową w mojej posłudze będzie
przywrócenie pełnej i widzialnej jedności chrześcijan. Mój umiłowany poprzednik,
Sługa Boży Jan Paweł II podczas wizyty w tym kościele Świętej Trójcy w 1991 r.
przypomniał: "Bez względu na to, jak usilnie dążylibyśmy do jedności,
ostatecznie zawsze pozostaje ona darem Ducha Świętego. Będziemy dobrze
przygotowani na przyjęcie tego daru jedynie w takiej mierze, w jakiej uda się
nam otworzyć nasze serca i umysły na jego przyjęcie przez chrześcijańskie życie,
a szczególnie przez modlitwę". Faktycznie, jedności nie zdołamy «zaprowadzić»
jedynie własnymi siłami. Jak wspomniałem podczas ubiegłorocznego spotkania
ekumenicznego w Kolonii, "możemy ją przyjąć tylko jako dar Ducha Świętego".
Dlatego nasze ekumeniczne dążenia musi wspierać modlitwa, wzajemne przebaczenie
i świętość życia każdego z nas. Wyrażam radość, że Polska Rada Ekumeniczna i
Kościół rzymskokatolicki podejmują, tu w Polsce, tak wiele inicjatyw w tym
zakresie.
"Oto nadchodzi z obłokami, i ujrzy Go wszelkie oko i wszyscy, którzy Go
przebili" (Ap 1, 7). Słowa z Księgi Apokalipsy przypominają nam, że wszyscy
jesteśmy w drodze na ostateczne spotkanie z Chrystusem, kiedy odsłoni On przed
nami sens ludzkich dziejów, których centrum stanowi krzyż Jego zbawczej ofiary.
Jako wspólnota uczniów zmierzamy na to spotkanie z nadzieją i z ufnością, że
będzie to dla nas dzień zbawienia, dzień dopełnienia wszystkiego, za czym
tęsknimy, dzięki naszej gotowości kierowania się wzajemną miłością, którą
wzbudza w nas Jego Duch. Tę ufność budujemy nie na naszych zasługach, lecz na
modlitwie, w której Chrystus odsłania sens swojego przyjścia i swojej śmierci:
"Ojcze, chcę, aby także ci, których Mi dałeś, byli ze Mną tam, gdzie Ja jestem,
aby widzieli chwałę moją, którą Mi dałeś, bo umiłowałeś Mnie przed założeniem
świata" (J 17, 24). Zdążając na spotkanie z Chrystusem "nadchodzącym na
obłokach", głosimy swoim życiem Jego śmierć, wyznajemy Jego zmartwychwstanie i
oczekujemy Jego przyjścia w chwale. Czujemy związany z tym ciężar
odpowiedzialności, wszak ewangeliczne orędzie Chrystusa, stosownie do Jego
prośby, powinno dotrzeć do każdego człowieka na ziemi, dzięki zaangażowaniu
wszystkich, którzy wierzą w Niego i są wezwani, by świadczyć, że jest On
rzeczywiście Posłanym przez Ojca (por. J 17, 23). Trzeba więc, abyśmy głosząc
Ewangelię starali się utrzymywać relacje pełne wzajemnej, szczerej miłości, tak
aby w ich świetle wszyscy poznali, że Ojciec posłał Syna i tak miłuje swój
Kościół i każdego z nas, jak umiłował Jego (por. J 17, 23). Zadaniem uczniów
Chrystusa, zadaniem każdego z nas staje się więc dążenie do takiej jedności,
byśmy jako chrześcijanie stawali się czytelnym znakiem Jego zbawczego orędzia,
które kieruje do każdego człowieka.
Pozwólcie, że odwołam się raz jeszcze do wspomnianego już spotkania
ekumenicznego, które odbyło się w tym kościele z udziałem waszego wielkiego
Rodaka Jana Pawła II i do jego wypowiedzi, w której tak oto kreślił wizję
wysiłków zmierzających ku pełnej jedności chrześcijan: "Stoi przed nami zadanie
przezwyciężania, krok za krokiem, przeszkód stojących na drodze do (…) wspólnego
wzrastania w jedności, jaką Chrystus na początku obdarzył swój Kościół, który
jest jeden. Waga tego zadania nie dopuszcza pośpiechu i niecierpliwości, ale
obowiązek posłuszeństwa woli Chrystusa wymaga, abyśmy trwali na drodze do pokoju
i jedności wszystkich chrześcijan. Wiemy, że to nie my sami będziemy leczyć rany
powstałe w wyniku rozłamu i przywracać jedność – jesteśmy tylko narzędziami w
ręku Boga. Jedność chrześcijan stanie się darem Boga w Jego czasie łaski.
Pokornie zdążamy ku temu dniowi, wzrastając w miłości, wzajemnym przebaczeniu i
zaufaniu".
Wiele zmieniło się od tamtego spotkania. Bóg pozwolił nam poczynić wiele kroków
ku wzajemnemu zrozumieniu i zbliżeniu się. Pozwólcie, że wspomnę niektóre z
ostatnich wydarzeń ekumenicznych w świecie: publikacja Encykliki Ut unum sint;
uzgodnienia chrystologiczne z kościołami przedchalcedońskimi; podpisanie w
Augsburgu "Wspólnej deklaracji w sprawie nauki o usprawiedliwieniu"; spotkania z
okazji Wielkiego Jubileuszu Roku 2000 i wspomnienie ekumeniczne świadków wiary
XX wieku; wznowienie dialogu katolicko-prawosławnego w skali ogólnoświatowej,
udział przedstawicieli niemal wszystkich Kościołów i Wspólnot kościelnych w
pogrzebie Jana Pawła II. Wiem, że i tu, w Polsce, braterski ruch ekumeniczny
może poszczycić się konkretnymi osiągnięciami. Wspomnę w tym momencie:
podpisanie w roku 2000, również w tej świątyni, deklaracji o wzajemnym uznaniu
ważności Chrztu przez Kościół rzymskokatolicki i Kościoły zrzeszone w Polskiej
Radzie Ekumenicznej; ustanowienie Zespołu ds. Kontaktów Konferencji Episkopatu
Polski z Polską Radą Ekumeniczną, do której należą biskupi katoliccy i
zwierzchnicy innych Kościołów; powstanie bilateralnych zespołów ds. dialogu
teologicznego między katolikami a prawosławnymi, luteranami, polskokatolikami,
mariawitami i adwentystami; publikacja ekumenicznego przekładu Nowego Testamentu
i Księgi Psalmów; inicjatywa, zwana "Wigilijnym Dziełem Pomocy Dzieciom", w
której uczestniczą organizacje charytatywne Kościołów: rzymskokatolickiego,
prawosławnego i ewangelickiego.
Dostrzegamy, że na polu ekumenicznym dokonał się znaczący postęp, a jednak
ciągle oczekujemy czegoś więcej. Pozwólcie, że bardziej szczegółowo zwrócę
dzisiaj uwagę na dwie kwestie. Pierwsza dotyczy spraw związanych z posługą
charytatywną Kościołów. Tak wielu naszych braci oczekuje od nas daru miłości,
zaufania, świadectwa, konkretnej pomocy duchowej i materialnej. Do tej kwestii
nawiązałem w mojej pierwszej Encyklice Deus caritas est. Napisałem w niej, że
"miłość bliźniego zakorzeniona w miłości Boga jest przede wszystkim powinnością
każdego poszczególnego wierzącego, ale jest także zadaniem całej wspólnoty
kościelnej, i to na każdym jej poziomie: od wspólnoty lokalnej, przez Kościół
partykularny, aż po Kościół powszechny w jego wymiarze globalnym. Kościół jako
wspólnota winien wprowadzać miłość w czyn" (n. 20). Nie możemy zapomnieć
istotnej zasady, która od początku była mocnym fundamentem jedności uczniów: "We
wspólnocie wierzących nie może być takiej formy ubóstwa, by komuś odmówiono dóbr
koniecznych do godnego życia" (tamże). Ta idea jest ciągle aktualna, chociaż na
przestrzeni wieków zmieniały się formy bratniej pomocy, a znalezienie odpowiedzi
na współczesne wyzwania charytatywne zależy w dużej mierze od naszej wzajemnej
współpracy. Wyrażam radość, że ta sprawa znajduje w świecie szeroki oddźwięk w
postaci licznych inicjatyw ekumenicznych. Z uznaniem stwierdzam, że we
wspólnocie Kościoła katolickiego i w innych Kościołach oraz Wspólnotach
kościelnych pojawiły się nowe, liczne formy działalności charytatywnej,
odrodziły się dawne, nabierając nowego rozmachu. Są to formy, które często łączą
ewangelizację z dziełami miłosierdzia (por. tamże, n. 30 b). Wydaje się, że
pomimo wszelkich różnic, które trzeba przezwyciężyć w międzywyznaniowym dialogu,
można tę zasadę pomocy charytatywnej odnieść także do ekumenicznej wspólnoty
uczniów Chrystusa dążących do pełnej jedności. Wszyscy możemy włączyć się we
współpracę na rzecz potrzebujących, wykorzystując tę sieć wzajemnych relacji,
które zrodził nasz dialog i wspólne działania. W duchu ewangelicznego nakazu
miłości starajmy się podjąć tę pełną troski posługę względem potrzebujących
braci, kimkolwiek są. Z myślą o tym napisałem w mojej Encyklice: "aby świat stał
się lepszy, konieczne jest, by chrześcijanie przemawiali jednym głosem i
działali na rzecz «szacunku dla praw i potrzeb wszystkich, zwłaszcza ubogich,
poniżonych i bezbronnych»" (por. tamże, n. 30 b). Życzę więc dzisiaj wszystkim
uczestnikom naszego spotkania, by świadectwo realizowanej w życiu bratniej
caritas uczyniło nasze głoszenie światu Chrystusa bardziej wiarygodnym i coraz
bardziej nas zbliżało.
Druga kwestia, do której pragnę nawiązać, dotyczy życia małżeńskiego i
rodzinnego. Wiemy, że wśród większych i mniejszych wspólnot chrześcijan, które
są powołane do świadczenia o miłości, szczególne miejsce zajmuje chrześcijańska
rodzina. W dzisiejszym świecie, w którym mnożą się relacje międzynarodowe i
międzykulturowe, coraz częściej na założenie rodziny decydują się młodzi ludzie
wywodzący się z różnych tradycji, religii, różnych wyznań chrześcijańskich.
Niejednokrotnie dla nich samych i ich bliskich jest to decyzja trudna, niosąca
różnego rodzaju ryzyko, zarówno dla wytrwania w wierze i budowania w przyszłości
porządku rodzinnego, jak i dla stworzenia klimatu jedności rodziny, a także
dogodnych warunków duchowego wzrostu dzieci. Może jednak – właśnie dzięki
tworzeniu w szerszej skali ekumenicznego dialogu jedności – taka decyzja
zapoczątkuje w praktyce swego rodzaju laboratorium jedności. Potrzebne są jednak
do tego wzajemna życzliwość, zrozumienie i dojrzałość w wierze obu stron, jak i
wspólnot, z których się wywodzą. Wyrażam uznanie Zespołowi ds. Kontaktów
Konferencji Episkopatu Polski z Polską Radą Ekumeniczną, za to, że podjęły prace
nad ekumenicznym dokumentem, w którym wykładają wspólną chrześcijańską naukę o
małżeństwie i rodzinie, ustalają akceptowane przez wszystkich zasady zawierania
małżeństw międzywyznaniowych i wskazują konkretny program duszpasterski
obejmujący takie małżeństwa. Życzę wszystkim, by do tej delikatnej kwestii
Kościoły podchodziły z rosnącym zaufaniem i współpracowały szanując w pełni
prawa i odpowiedzialność małżonków za kształtowanie w wierze własnej rodziny
oraz wychowanie dzieci.
"Objawiłem im Twoje imię i nadal będę objawiał, aby miłość, którą Ty Mnie
umiłowałeś, w nich była i Ja w nich" (J 17, 26). Bracia i Siostry! Pokładając
całą naszą ufność w Chrystusie, który objawia nam swoje imię, dążmy każdego dnia
do pełni braterskiego pojednania. Niech Jego modlitwa sprawi, aby Jego Kościół
na ziemi, w swej tajemnicy i w swej widzialnej jedności, stawał się coraz
bardziej wspólnotą miłości, która jest odblaskiem jedności Ojca, Syna i Ducha
Świętego.
Dziękuję.
• główna
strona Pielgrzymki
|